Utracony dostęp do portfela krypto? Oto jak go odzyskać

Nie da się wejść do własnego portfela. Może hasło przestało działać, aplikacja zniknęła razem z wymienionym telefonem albo słowa zapisane w 2017 roku niczego nie przywracają. Niezależnie od tego, jak doszło do utraty dostępu do portfela krypto, właściwy kolejny krok zależy wyłącznie od tego, co jeszcze pozostało – a jeden nieprzemyślany ruch może teraz zamknąć drzwi, które wciąż są otwarte. Prosimy więc zrobić bilans przed podjęciem jakichkolwiek działań.

Co zostało utracone, a co nie

Monety nie zniknęły. Leżą w łańcuchu bloków, w publicznym rejestrze, który nie zmienił się od ostatniej Państwa transakcji. Portfel nigdy ich nie zawierał. To, co portfel krypto naprawdę przechowuje, to klucze prywatne – tajne kody, które pozwalają wydawać środki. Utrata portfela to utrata klucza, a nie pieniędzy.

Kto może pomóc, zależy od rodzaju portfela. Portfel powierniczy, czyli konto na giełdzie takiej jak Coinbase czy Kraken, gdzie klucze w imieniu klienta przechowuje firma, oferuje dział wsparcia, weryfikację tożsamości i procedurę resetowania. Portfel niepowierniczy (MetaMask, Electrum, Ledger lub Trezor, plik wallet.dat na Państwa własnym komputerze) nie oferuje niczego takiego. Nikt nie ma zapasowego klucza, więc nikt nie zresetuje takiego portfela. Od tej chwili możliwości zależą od tego, jakie materiały portfela są jeszcze dostępne: fraza odzyskiwania, plik portfela, kopia zapasowa, urządzenie lub klucz prywatny, a także wszystko, co pamiętają Państwo na temat hasła.

Utrata kluczy zdarza się na tyle często, że da się ją zmierzyć. W 2020 roku firma Chainalysis oszacowała, że około 3,7 miliona bitcoinów, mniej więcej jedna piąta wszystkich istniejących wówczas bitcoinów, leżało w portfelach nieruszanych od co najmniej pięciu lat, a znaczna część z nich uchodziła za utraconą.

Przed pierwszą próbą

Cztery zasady pozwalają zachować wszystkie możliwości.

Najpierw proszę zapisać wszystko, co Państwo pamiętają: możliwe hasła, słowa bazowe powracające w wielu hasłach, miejsce, w którym może leżeć karta z kopią zapasową, komputer, na którym był zainstalowany portfel. Warto to zrobić, zanim sprawdzi się choćby jedno hasło, dopóki wspomnienia są jeszcze świeże.

Nie należy dalej wpisywać PIN-u w portfelu sprzętowym. Ledger wymazuje dane po trzech błędnych próbach; Trezor po każdej pomyłce każe czekać coraz dłużej i wymazuje dane po osiągnięciu limitu prób (10 w modelu Safe 7, 16 w starszych modelach). Wymazanie usuwa klucze z urządzenia, a nie monety. Jeśli jednak nie mają Państwo pewności, że zapisana fraza jest poprawna, liczy się każda pozostała próba.

Jeśli plik portfela został usunięty albo dysk, na którym się znajdował, zaczyna szwankować, nie należy dalej używać tego dysku. Usunięcie pliku nie wymazuje go; system jedynie oznacza zajmowane przez niego miejsce jako wolne do ponownego wykorzystania. Każdy nowy zapis może nadpisać sektory, które portfel wciąż zajmuje.

I nigdy nie wolno wpisywać frazy odzyskiwania na stronie internetowej, w narzędziu online ani na czacie z kimś, kto oferuje pomoc. Bez wyjątków. Kto ma te słowa, ma portfel.

Metoda krok po kroku

Ta sama kolejność postępowania sprawdza się w niemal każdym portfelu, niezależnie od tego, jaka moneta się w nim znajduje:

1. Zinwentaryzować materiały: frazę odzyskiwania, plik portfela lub keystore, kopię zapasową, urządzenie lub klucz prywatny. To one wyznaczają kolejne kroki techniczne.
2. Przywrócić portfel z frazy odzyskiwania, jeśli jest dostępna: fraza odtwarza klucze z niej wyprowadzone i działa w każdym zgodnym oprogramowaniu portfela.
3. Użyć pliku portfela lub keystore, jeśli frazy nie ma: zaszyfrowany plik portfela zawiera wszystko, co potrzebne, więc problem dotyczy hasła, a nie klucza.
4. Systematycznie testować możliwe hasła na kopii pliku, nigdy na jedynym oryginale. Zapamiętane szczegóły mogą zawęzić poszukiwania.
5. Zweryfikować saldo i zabezpieczyć portfel: sprawdzić monetę, sieć i ścieżkę derywacji, a następnie przenieść środki do nowego portfela ze świeżo wygenerowaną frazą.

To, co jeszcze zostało, decyduje o tym, co jest możliwe

Poniższe scenariusze uszeregowano od najkorzystniejszej sytuacji do najmniej korzystnej. Proszę odnaleźć swój i od niego zacząć.

Fraza odzyskiwania nadal istnieje

To najlepsza możliwa sytuacja i najprostsze odzyskiwanie, jakie istnieje, niezależnie od tego, czy portfel zawierał bitcoiny, czy cokolwiek innego. Fraza odzyskiwania liczy często 12 lub 24 słowa, które większość portfeli czerpie z publicznej listy słów BIP-39. Fraza ta odtwarza klucze z niej wyprowadzone, dlatego działa na nowym urządzeniu lub po świeżej instalacji. Nowy portfel musi obsługiwać pierwotny format frazy i konfigurację; jeśli używana była dodatkowa passphrase, potrzebna będzie również ta sama passphrase. Proszę pobrać oficjalną aplikację portfela bezpośrednio ze strony producenta, wybrać „Przywróć” lub „Mam już portfel” i wpisać słowa w pierwotnej kolejności. Jedno błędne słowo albo dwa słowa zamienione miejscami zwykle sprawiają, że fraza zostaje odrzucona albo otwiera inny, pusty portfel.

Zerowe saldo po poprawnym przywróceniu nie dowodzi, że fraza jest błędna. Najczęstsze przyczyny: aplikacja używa innej ścieżki derywacji, czyli trasy od słów do kont, swoistego adresu pocztowego kluczy – albo użyta została passphrase, dodatkowe tajne słowo, które otwiera ukryty portfel obok standardowego. Zapomnianej passphrase poświęcony jest osobny przewodnik.

Zablokowane konto giełdowe

Dostawca może przywrócić dostęp. Przechowywanie kluczy w imieniu klientów to istota jego modelu biznesowego, dlatego należy korzystać wyłącznie z oficjalnej ścieżki wsparcia: weryfikacja tożsamości, kody zapasowe, reset 2FA, jeśli nie mają już Państwo telefonu. Trzeba liczyć się raczej z dniami niż minutami oraz z weryfikacją dokumentów. Jedno ostrzeżenie: prawdziwy dział wsparcia nigdy nie odzywa się pierwszy. Każdy, kto z własnej inicjatywy odzywa się w sprawie zablokowanego konta, podszywa się pod wsparcie.

Zapomniane hasło do portfela, ale portfel wciąż istnieje

Często da się coś zrobić – zależy to od tego, co Państwo pamiętają. Oprogramowanie portfeli chroni swoje pliki silnym szyfrowaniem; Bitcoin Core na przykład szyfruje klucze prywatne w swoim pliku portfela algorytmem AES-256. Zupełnie nieznane, silne hasło pozostaje poza zasięgiem metody brute force: możliwości jest zbyt wiele, by jakikolwiek sprzęt zdołał je sprawdzić.

Częściowe wspomnienie hasła zmienia rachunek. Jeśli zaszyfrowany plik nadal istnieje, to on pozostaje celem, a to, co pamiętają Państwo o haśle, decyduje o wielkości poszukiwań.

Przybliżona długość, słowo bazowe, schemat powtarzany wszędzie w 2016 roku: takie ograniczenia zawężają miliardy kandydatów do zbioru, który oprogramowanie wykorzystujące GPU może systematycznie przetestować, znacznie szybciej, niż zrobiłby to ktokolwiek ręcznie. Tempo zależy od tego, jak portfel szyfruje swój plik. Listę wskazówek najlepiej sporządzić przed pierwszą próbą. Nasz przewodnik po hasłach do portfeli Bitcoin pokazuje, jak to zrobić.

Plik portfela został usunięty albo dysk odmawia posłuszeństwa

Często możliwe do odzyskania, jeśli dysk zostanie pozostawiony w spokoju. Usunięty wallet.dat lub kopia zapasowa zwykle wciąż znajduje się w obszarze, który system jedynie oznaczył jako wolny, dopóki coś go nie nadpisze. Dysk SSD może wyczyścić ten obszar znacznie wcześniej. Na sprawnym dysku darmowe narzędzia, takie jak PhotoRec czy Recuva (pobierane wyłącznie ze stron ich twórców), potrafią wydobyć usunięte pliki. Z dyskiem, który odmawia posłuszeństwa, jest inaczej: najpierw trzeba wykonać jego obraz narzędziem GNU ddrescue i pracować na kopii albo oddać go specjaliście od odzyskiwania danych, gdy tylko zacznie klikać lub zniknie z systemu. Wszystko, co uda się odnaleźć, warto przed otwarciem skopiować dwukrotnie.

Co zrobić z odzyskanym plikiem portfela, łącznie z etapem hasła, wyjaśnia nasz przewodnik po wallet.dat. Jeśli nie wiedzą Państwo nawet, na którym komputerze lub koncie znajdował się portfel, warto zacząć od tego, jak odnaleźć niedostępny portfel Bitcoin.

Portfel sprzętowy zaginął, zepsuł się lub został wymazany

Urządzenie zawsze pełniło jedynie rolę przechowawcy kluczy, a nie sejfu. Proszę kupić nowe urządzenie bezpośrednio u producenta, wybrać opcję przywracania i wpisać frazę odzyskiwania. Salda wczytują się bezpośrednio z łańcucha bloków, bo nigdy go nie opuściły. Zepsute urządzenie z nienaruszoną frazą to tylko niedogodność. Zepsute urządzenie bez frazy to problem z frazą, a nie ze sprzętem – co sprawdzić, zanim wyciągnie się wnioski, opisuje nasz przewodnik po zepsutych i zagubionych portfelach sprzętowych.

Fraza odzyskiwania jest błędna albo brakuje słów

Często nadal da się to naprawić, w pewnych granicach. Jeśli portfel odrzuca frazę jako nieprawidłową, zwykle chodzi o jedno błędne słowo, dwie zamienione pozycje albo literę źle odczytaną z własnego pisma: ostatnie słowo zawiera sumę kontrolną, czyli wbudowane sprawdzenie matematyczne obejmujące wszystkie pozostałe słowa, więc większość błędów unieważnia całą frazę. Nasz przewodnik po nieprawidłowych frazach mnemonicznych wyjaśnia, jak ją poprawić.

Brakujące słowa to kwestia liczb. W przypadku frazy BIP-39 na każde brakujące słowo przypada 2048 możliwości przed odfiltrowaniem przez sumę kontrolną. Jedno brakujące słowo można sprawdzić w kilka sekund, a nawet trzy lub cztery mogą pozostać w zasięgu, jeśli znają Państwo ich pozycje, ponieważ suma kontrolna eliminuje większość kombinacji, zanim zostaną wypróbowane. Każda kolejna luka mnoży zakres poszukiwań przez 2048, dlatego liczy się wszystko, co jeszcze wiadomo: pozycje, częściowo czytelne słowo, adres, za pomocą którego można sprawdzić odtworzoną frazę. Crypto Recovers pracuje z frazami, w których brakuje do czterech słów; nasz przewodnik po brakujących słowach krok po kroku opisuje cały proces.

Gdy odzyskanie nie jest możliwe: nie został żaden materiał

Wtedy uczciwa odpowiedź brzmi: nie ma z czym pracować. Brak frazy odzyskiwania, pliku portfela lub kopii zapasowej, wyeksportowanego klucza i urządzenia. Słowa frazy odzyskiwania zostały wybrane losowo, a losowość nie zostawia niczego do odtworzenia – całkowicie utraconej frazy nie odtworzy nikt, za żadną opłatą. Wolimy powiedzieć to wprost, niż przeprowadzać ocenę, której wynik jest z góry przesądzony.

Zanim pogodzą się Państwo z tą myślą, warto dokładnie poszukać. Stare telefony, stare załączniki e-mail, dyski w chmurze, notatnik z tamtego roku, szuflada z niedziałającymi pendrive'ami. Wiele osób znajduje kopie zapasowe w miejscach, do których od lat nie zaglądało.

Jak działa profesjonalne odzyskiwanie

Rzetelne odzyskiwanie portfeli to inżynieria, a nie magia. Istotą pracy jest zawężanie przestrzeni poszukiwań: ogólny zarys tego, co Państwo pamiętają, zamieniamy w systematyczną strategię generowania kandydatów, którą komputer testuje na zaszyfrowanych danych – zawsze na kopiach Państwa plików, nigdy na oryginałach. Nasze testy odbywają się na maszynach typu air-gapped, czyli komputerach całkowicie odciętych od internetu, a żadne prace nie zaczynają się, zanim obie strony nie podpiszą umowy; na życzenie możemy też podpisać umowę o zachowaniu poufności (NDA). Gdy pozwala na to format, pracujemy na hashu hasła wyodrębnionym z zaszyfrowanego pliku. Crypto Recovers zajmuje się odzyskiwaniem od 2019 roku i ma na koncie ponad 200 udanych odzyskań.

Gdy praca zakończy się powodzeniem, nigdy nie przejmujemy monet: portfel otwierają Państwo samodzielnie i przenoszą monety do nowego portfela, który sami Państwo utworzyli. Uzgodnione wynagrodzenie płacą Państwo osobno, zgodnie z umową – nie jest ono potrącane z odzyskanych środków.

Utrata dostępu to nie to samo co kradzież

Jeśli monety opuściły portfel bez wiedzy właściciela, nie chodzi o utratę dostępu – doszło do kradzieży, a to inny problem, rządzący się innymi zasadami. Transakcje w łańcuchu bloków są z założenia nieodwracalne: żadna usługa nie może cofnąć transakcji, a każdy, kto twierdzi, że potrafi ją odwrócić, opisuje coś niemożliwego. Skradzione monety pozostają publicznie widoczne w łańcuchu bloków, ale obserwowanie, jak się przemieszczają, nie oznacza ich odzyskania. Kradzież należy zgłosić na policję, a w Stanach Zjednoczonych także do FBI za pośrednictwem ic3.gov. Nie przyjmujemy spraw dotyczących skradzionych kryptowalut ani oszustw; nasza praca to techniczne odtwarzanie dostępu dla osób, które nadal są właścicielami tego, do czego nie mogą się dostać.

Właśnie wtedy pojawia się druga fala złodziei: fałszywi eksperci od odzyskiwania, którzy wyszukują ofiary w sekcjach komentarzy i skrzynkach odbiorczych. Schemat jest zawsze ten sam: gwarantowane wyniki, presja, by zdecydować jeszcze dziś, opłata z góry, a w końcu prośba o frazę odzyskiwania. Każdy z tych sygnałów sam w sobie powinien wzbudzić czujność. Uczciwe firmy nie pobierają opłat z góry i nie gwarantują wyników, a żadna uczciwa firma nie potrzebuje, by Państwa monety przechodziły przez jej ręce. Jak sprawdzić firmę zajmującą się odzyskiwaniem, wyjaśnia nasz przewodnik po wyborze wiarygodnej firmy, a ogólnym sygnałom ostrzegawczym oszustw krypto poświęcony jest osobny artykuł.

Jak uniknąć kolejnej blokady

Po odzyskaniu dostępu warto wykonać sweep: przenieść wszystko do zupełnie nowego portfela ze świeżo wygenerowaną frazą, zamiast nadal korzystać z portfela, którego sekrety mogły po drodze zostać ujawnione. Następnie trzeba poprawić kopię zapasową, która zawiodła. Papier blaknie i płonie; fraza wybita w metalu przetrwa pożar domu, który niszczy oryginał. Należy przechowywać dwie kopie w dwóch różnych miejscach i nigdy w postaci zdjęcia, notatki w chmurze ani pliku tekstowego – wszystko, co się synchronizuje, może wyciec. Kopię warto raz, celowo przetestować, zanim stanie się potrzebna.

Jeśli sytuacja jest gdzieś pośrodku (we frazie brakuje słów, plik nie chce się otworzyć, hasło zostało zapamiętane tylko częściowo), warto zacząć od bezpłatnej oceny: wystarczy opisać, czym Państwo dysponują, a przed jakimkolwiek zobowiązaniem otrzymają Państwo uczciwą odpowiedź na pytanie, co jest technicznie możliwe. Bez odzyskania, bez opłaty, a Państwa monety nigdy nie przechodzą przez nasze ręce.

Potrzebują Państwo pomocy w odzyskaniu portfela krypto? Prosimy o kontakt.

FAQ

Czy portfel krypto można odzyskać bez frazy odzyskiwania?

Czasami. Fraza odzyskiwania to tylko jeden sposób przywrócenia portfela. Odzyskanie może być możliwe również z plikiem portfela, kluczem prywatnym lub urządzeniem, które nadal zawiera dane portfela. Bez żadnej kopii zapasowej odzyskanie na ogół nie jest możliwe.

Czy całkowicie utraconą frazę odzyskiwania można odzyskać?

Nie. Frazy odzyskiwania nie można odtworzyć, jeśli zaginęły wszystkie jej kopie. Jeśli jednak brakuje tylko kilku słów, odzyskanie może być nadal możliwe przez testowanie prawidłowych kombinacji.

Jak uzyskać dostęp do starego portfela Bitcoin?

Uśpiony portfel Bitcoin można przywrócić tymi samymi metodami odzyskiwania co każdy inny portfel. Jeśli nadal mają Państwo frazę odzyskiwania, plik portfela lub oryginalne urządzenie, być może uda się odzyskać dostęp do bitcoinów.

Czy utracony klucz prywatny Bitcoin można odzyskać?

Nie, jeśli został całkowicie utracony. Jeśli jednak klucz prywatny jest przechowywany w istniejącym pliku portfela, odzyskanie może być nadal możliwe przez odblokowanie tego portfela właściwym hasłem.

Czy usługi odzyskiwania kryptowalut są wiarygodne?

Niektóre są wiarygodne, inne to oszustwa. Należy wybrać usługę odzyskiwania, która działa przejrzyście, opiera się na umowach prawnych, pobiera opłatę dopiero po udanym odzyskaniu i nigdy nie gwarantuje wyników.

Ile trwa odzyskiwanie portfela kryptowalut?

To zależy od złożoności sprawy i od tego, który z opisanych wyżej scenariuszy odpowiada Państwa sytuacji. Przywrócenie portfela z frazy odzyskiwania trwa kilka minut. W przypadku blokady konta na giełdzie wszystko odbywa się w ramach procedury wsparcia dostawcy, więc gdy w grę wchodzi weryfikacja tożsamości, trzeba liczyć się z kilkoma dniami. Proste przypadki profesjonalnego odzyskiwania mogą zająć zaledwie kilka dni, natomiast zapomniane hasła lub niekompletne kopie zapasowe mogą wymagać kilku tygodni lub więcej. Wyszukiwanie hasła przebiega tak szybko, jak pozwalają na to ograniczenia: krótką, dobrze zawężoną listę kandydatów można sprawdzić w ciągu kilku godzin, podczas gdy wyszukiwanie bez ograniczeń może nigdy się nie zakończyć. Odzyskiwanie danych z dysku, który odmawia posłuszeństwa, zależy od jego stanu, a nie od ustalonego harmonogramu. Nie ma jednej liczby, która obejmowałaby wszystkie te przypadki – i właśnie do tego służy bezpłatna ocena.

Jak uniknąć utraty dostępu do portfela krypto?

Frazę odzyskiwania należy przechowywać bezpiecznie offline, trzymać kilka kopii zapasowych w oddzielnych miejscach i testować je, zanim staną się potrzebne. Nie należy przechowywać fraz odzyskiwania w chmurze, w e-mailach ani na zdjęciach na urządzeniach podłączonych do internetu.