Odzyskiwanie pliku wallet.dat z Bitcoin Core: jak przywrócić stary portfel

Znaleźli Państwo plik wallet.dat. Może był na starym dysku twardym, w zapomnianym folderze z kopiami zapasowymi, na pendrivie z enigmatycznym napisem albo w archiwum w chmurze sprzed lat. Mogą w nim być bitcoiny, ale nie wiadomo, jak go otworzyć, czy jest zaszyfrowany i ile zawiera. Ten poradnik prowadzi od pliku do portfela, z którego znów można korzystać: jak go otworzyć, sprawdzić, czy są w nim środki, poradzić sobie z szyfrowaniem i odzyskać dostęp, gdy plik został usunięty lub uszkodzony – w kolejności, która na każdym etapie chroni plik.

Odnalezienie pliku wallet.dat to punkt wyjścia, a nie dowód, że plik pozwala wydawać bitcoiny. Portfel może zawierać klucze prywatne, zaszyfrowane klucze albo wyłącznie publiczne dane do obserwowania adresów.

Czym właściwie jest plik wallet.dat

Bitcoin Core przechowuje każdy portfel w pliku bazy danych o nazwie wallet.dat. Znajdują się w nim klucze prywatne, które dają kontrolę nad Państwa adresami, a także same adresy, ich etykiety i historia transakcji (dokumentacja plików Bitcoin Core). Plik to właśnie portfel: jeśli zawiera klucze i da się go odblokować, daje kontrolę nad monetami, które wciąż znajdują się na tych adresach.

Istnieją dwa formaty, a sama nazwa pliku nie pozwala ich rozróżnić:

• Portfele legacy używają Berkeley DB. Każdy portfel utworzony przed Bitcoin Core 0.21 jest portfelem legacy; dotyczy to również portfeli utworzonych przed wersją 23.0, chyba że wybrano wtedy opcję portfela deskryptorowego.
• Portfele deskryptorowe używają SQLite. Pojawiły się w Bitcoin Core 0.21 i stały się domyślne dla nowych portfeli w wersji 23.0, wydanej w kwietniu 2022 roku.

W systemie macOS lub Linux polecenie file uruchomione na kopii pozwala je odróżnić: portfel legacy rozpoznaje jako plik Berkeley DB (Btree), a portfel deskryptorowy jako bazę danych SQLite 3.x. Format ma znaczenie, bo decyduje o tym, które wersje Bitcoin Core mogą jeszcze otworzyć plik.

Gdzie Bitcoin Core przechowuje plik wallet.dat

Najpierw warto zajrzeć do domyślnego folderu danych:

• Linux: ~/.bitcoin/
• macOS: ~/Library/Application Support/Bitcoin/
• Windows: %APPDATA%\Bitcoin\ w instalacjach, które powstały przed Bitcoin Core 28.0, a %LOCALAPPDATA%\Bitcoin\ w nowszych. Wersja 28.0 zmieniła domyślną lokalizację, ale nadal korzysta ze starego folderu, jeśli on istnieje.

Nowsze instalacje przechowują portfele w folderze wallets wewnątrz folderu danych: portfel domyślny jako wallets/wallet.dat, a każdy portfel z nadaną nazwą we własnym podfolderze. Starsze instalacje trzymają wallet.dat bezpośrednio w folderze danych. Niestandardowy folder danych lub katalog portfeli może się znajdować w dowolnym miejscu, dlatego warto też przeszukać cały dysk pod kątem plików o nazwie wallet.dat.

Bitcoin Core nie generuje frazy odzyskiwania. Jeśli mają Państwo 12 lub 24 słowa, należą one do innego portfela; nasz poradnik o frazach seed w Bitcoin Core wyjaśnia, dlaczego. Odtwarzanie pliku i przywracanie portfela BIP-39 wymagają innych procedur.

Krok 1: najpierw wykonać kopie pliku

Zanim cokolwiek zostanie otwarte, przeniesione lub przetestowane, należy wykonać co najmniej dwie kopie pliku i przechowywać je w osobnych miejscach. Oryginał trzeba traktować jak wzorzec: nie uruchamiać na nim narzędzi do odzyskiwania, nie otwierać go w oprogramowaniu portfela i nie zmieniać jego nazwy. Oryginalny plik i istniejące kopie zapasowe powinny pozostać niezmienione; od tej chwili należy pracować wyłącznie na kopiach i nigdy nie nadpisywać nim pliku wallet.dat innego portfela.

Niektóre operacje zapisują dane w pliku, który otwierają: migracja przekształca portfel do nowego formatu, a w rzadkich przypadkach nieudana migracja w Bitcoin Core 30.0 i 30.1 mogła usunąć pliki w katalogu portfeli. Uszkodzenia jedynego oryginału nie da się cofnąć. Z kopią niezaszyfrowanego pliku wallet.dat można wydać środki, do których ten plik daje dostęp, dlatego kopie należy trzymać na nośnikach offline pod własną kontrolą, a nie w e-mailach ani we współdzielonych folderach w chmurze.

Jeśli Bitcoin Core nadal otwiera portfel, lepiej użyć jego funkcji kopii zapasowej (Plik > Utwórz kopię zapasową portfela…, w angielskiej wersji interfejsu File > Backup Wallet…) niż kopiować bazę danych w trakcie zapisu. Warto zanotować urządzenie i wersję programu, z których pochodzi plik.

Należy też zapisać, kiedy wykonano każdą kopię i kiedy portfel był ostatnio używany. Nowsza data pliku nie dowodzi, że kopia jest pełniejsza. Starsze kopie trzeba zachować do czasu ustalenia, jakie adresy i klucze zawiera każda z nich. Jeśli plik został usunięty lub dysk zaczyna zawodzić, nie należy instalować na nim programu do odzyskiwania danych: kolejne zapisy mogą nadpisać dane, które są jeszcze potrzebne. Nasz poradnik o bezpiecznym obchodzeniu się ze starymi portfelami i dyskami szerzej omawia haszowanie i tworzenie obrazów dysku.

Krok 2: sprawdzić, czy portfel zawiera adresy ze środkami

Zanim poświęcą Państwo dni na odzyskiwanie hasła lub naprawę pliku, warto sprawdzić, czy w ogóle są jakieś bitcoiny do odzyskania. Hasło nie jest do tego potrzebne: Bitcoin Core szyfruje wyłącznie klucze prywatne, a adresy i transakcje pozostają czytelne. Tak jest od czasu, gdy szyfrowanie portfela pojawiło się w Bitcoin 0.4.0 w 2011 roku; potwierdza to również obecna dokumentacja portfela.

• Jeśli portfel się wczytuje (zob. krok 3), menu Okno > Adresy odbioru (w wersji angielskiej: Window > Receiving addresses) pokazuje jego adresy odbiorcze wraz z etykietami, a saldo jest prawidłowe, gdy węzeł się zsynchronizuje.
• Jeśli portfel jeszcze się nie wczytuje, warto sprawdzić w eksploratorze bloków, takim jak mempool.space, adres, który na pewno był używany, na przykład z własnych zapisków dotyczących dawnej płatności. Jeśli nie mają Państwo żadnego adresu, adresy można odczytać bezpośrednio z pliku, bo nie są zaszyfrowane; to praca techniczna, więc należy ją wykonywać offline i na kopii.

Gdy adresy wykazują saldo, warto zająć się plikiem. Jeśli każdy adres ma saldo zerowe albo widać tylko stare transakcje, których monety zostały później wydane, żadne odzyskanie hasła tego nie zmieni.

Trzeba przy tym pamiętać o dwóch zastrzeżeniach. Reszta z dawnych płatności trafia na adresy, których nie ma na liście adresów odbiorczych, więc kilka pustych adresów odbiorczych nie dowodzi, że portfel jest pusty; miarodajne jest saldo po pełnej synchronizacji. Poza tym saldo to jeszcze nie dostęp. Portfel tylko do podglądu wyświetla salda, nie zawierając żadnych kluczy prywatnych. Widoczne saldo nie dostarcza wtedy brakujących kluczy: należy odnaleźć portfel lub kopię zawierającą klucze, ponieważ naprawa tej kopii danych publicznych ich nie doda.

Krok 3: wczytać portfel do Bitcoin Core

Starsze poradniki zalecają umieszczenie pliku wallet.dat w folderze danych i uruchomienie Bitcoin Core. W ten sposób można nadpisać inny portfel, a Bitcoin Core 30.0 usunął możliwość bezpośredniego wczytywania portfeli legacy, więc instalacja najnowszej wersji i otwarcie pliku nie są uniwersalną procedurą. Właściwa droga zależy od formatu:

• Portfel deskryptorowy: w aktualnej wersji proszę wybrać Plik > Przywróć portfel… (w wersji angielskiej: File > Restore Wallet…), wskazać kopię i nadać portfelowi nazwę. Bitcoin Core skopiuje plik do swojego folderu wallets i go wczyta.
• Portfel legacy: aktualna wersja odmawia jego wczytania i proponuje w zamian migrację. Od wersji 31.0 proszę wybrać Plik > Migruj Portfel > Przywróć i migruj plik portfela… (w wersji angielskiej: File > Migrate Wallet > Restore and Migrate Wallet File…), wskazać kopię i nadać portfelowi nazwę. Bitcoin Core kopiuje plik do swojego folderu wallets bez modyfikowania oryginału, przekształca go w portfel deskryptorowy i zachowuje kopię zapasową, której nazwa kończy się na .legacy.bak. Skrypty tylko do podglądu (watch-only) i inne skrypty bez kluczy mogą trafić do dodatkowych portfeli, których nazwy kończą się na _watchonly lub _solvables. Polecenie konsoli migratewallet wykonuje wyłącznie migrację: przyjmuje nazwę portfela, a nie plik kopii zapasowej do przywrócenia.

Przy migracji ważne są trzy kwestie:

1. Należy użyć wersji 30.2 lub nowszej i nie migrować w wersji 30.0 ani 30.1: Bitcoin Core ostrzegł o błędzie mogącym usuwać pliki portfela, a wersja 30.2 naprawiła go w styczniu 2026 roku.
2. Zaszyfrowany portfel legacy można zmigrować tylko z hasłem, o które Bitcoin Core prosi przed konwersją. Bez hasła aktualna wersja w ogóle nie otworzy portfela. Wersje sprzed 30.0 nadal wczytują portfele legacy bezpośrednio; należy ich używać wyłącznie na kopii, na przykład po to, by zobaczyć adresy i saldo, dopóki hasła nadal brakuje.
3. Po migracji należy wykonać nową kopię zapasową, jak zaleca dokumentacja Bitcoin Core. Przed migracją lub naprawą zawsze trzeba zachować niezależne kopie zapasowe.

Po wczytaniu portfela Bitcoin Core skanuje blockchain pod kątem jego transakcji. Nowy węzeł musi najpierw pobrać i zweryfikować cały łańcuch, który Bitcoin Core szacuje obecnie na ponad 850 GB. Przycinanie (pruning) zmniejsza potrzebne miejsce nawet do około 10 GB, ale węzeł z przycinaniem nie przeskanuje ponownie bloków, które już usunął, więc portfel wczytany po przycięciu może wymagać ponownego pobrania całego łańcucha. Jeśli chcą Państwo tylko sprawdzić saldo i przenieść monety, pełny węzeł nie jest potrzebny; więcej w sekcji o wyodrębnianiu kluczy prywatnych poniżej.

Krok 4: poradzić sobie z szyfrowaniem

Jeśli Bitcoin Core prosi o hasło przy próbie wysłania monet lub eksportu kluczy, portfel jest zaszyfrowany. W angielskiej wersji okien dialogowych Bitcoin Core nazywa to hasło wallet passphrase, w polskiej po prostu hasłem; chroni ono plik i nie jest tym samym co passphrase BIP-39. W przypadku starego portfela mogło zostać ustawione lata temu i od tego czasu zapomniane.

Po wczytaniu portfela adresy i saldo widać także bez hasła, bo zaszyfrowane są tylko klucze prywatne. Do wydawania środków i eksportu kluczy hasło jest potrzebne, a resetu nie ma. Jeśli portfel się otwiera, ale prosi o hasło przy podpisywaniu transakcji, jest to kwestia hasła, a nie oznaka uszkodzenia pliku.

Cały proces opisuje nasz poradnik o odzyskiwaniu hasła do Bitcoin Core. Poradnik dotyczący hasła do wallet.dat omawia techniczną stronę wyszukiwania metodą brute force: jakie informacje są potrzebne do oceny możliwości wyszukiwania hasła i dlaczego odbywa się ono na kopii. W zgłoszeniu należy opisać problem, bez wysyłania pliku ani hasła przez formularz kontaktowy.

Plik się otwiera, ale nie widać oczekiwanego salda

Najpierw należy sprawdzić nazwę wczytanego portfela i katalog, z którego został wczytany. Bitcoin Core może obsługiwać wiele portfeli: otwarcie innego portfela albo nowo utworzonego, pustego nie przywróci odnalezionego pliku.

Proszę wziąć adres odbiorczy, o którym wiadomo, że był używany, i porównać go z wczytanym portfelem. Następnie warto sprawdzić synchronizację Bitcoin Core i to, czy program przeskanował odpowiednią historię transakcji. Ponowne skanowanie może znaleźć transakcje związane z kluczami, które już są w portfelu, ale nie odtworzy brakujących kluczy prywatnych.

Kopia starego portfela bez funkcji HD może nie zawierać kluczy wygenerowanych po jej wykonaniu. To jeden z powodów, by porównać kilka zachowanych kopii, zamiast odrzucać pozostałe, gdy tylko jedna się otworzy.

Odzyskiwanie usuniętego pliku wallet.dat

Zanim plik zostanie uznany za usunięty, warto sprawdzić istniejące kopie zapasowe i skonfigurowany katalog portfeli. W systemie Windows należy zajrzeć do obu wymienionych wyżej folderów danych: starego i nowego.

Jeśli plik rzeczywiście został usunięty, nie wszystko musi być stracone. Usunięcie pliku kasuje wpis o nim w systemie plików, a nie same dane. Zawartość pozostaje na dysku, dopóki zajmowane przez nią miejsce nie zostanie wykorzystane na nowe pliki.

Na tradycyjnym dysku twardym (HDD) usunięty plik wallet.dat może przetrwać, dopóki nic go nie nadpisze, więc największe szanse daje dysk, który od tamtej pory był prawie nieużywany. Z dyskami SSD jest inaczej. Gdy plik zostaje usunięty, system operacyjny informuje dysk, które bloki są teraz wolne – to powiadomienie nazywa się TRIM – a dysk może te bloki wymazać w tle. Windows domyślnie włącza TRIM na woluminach NTFS (dokumentacja Microsoftu), więc na dysku SSD czas na odzyskanie danych jest znacznie krótszy.

Jeśli podejrzewają Państwo, że plik wallet.dat został usunięty:

1. Proszę natychmiast przestać używać dysku. Nie należy instalować na nim oprogramowania ani zapisywać na nim plików, a najlepiej także nie uruchamiać z niego systemu.
2. Przed czymkolwiek innym należy wykonać obraz dysku, tak aby dalsza praca odbywała się wyłącznie na obrazie, a na oryginale nic nie było zapisywane.
3. Narzędzia do odzyskiwania metodą file carving przeszukują następnie obraz pod kątem struktury pliku portfela i próbują odtworzyć plik z fragmentów.
4. Wszystko, co uda się odzyskać, należy zapisać na innym dysku.

To praca dla specjalistów, a szanse w dużej mierze zależą od tego, jak intensywnie dysk był używany po usunięciu pliku. Nasze studium przypadku usuniętego pliku wallet.dat z Bitcoin Core pokazuje ten proces na dysku, który pozostał prawie nietknięty.

Jak postępować z uszkodzonym plikiem wallet.dat

Plik portfela może ulec uszkodzeniu z powodu zawodzącego nośnika – na przykład dysku z uszkodzonymi sektorami lub pendrive’a, który nie kończy zapisu – albo przerwanego zapisu. Bitcoin Core odmawia wtedy wczytania go z komunikatem „Uszkodzony portfel” (w wersji angielskiej: „Wallet corrupted”) albo wczytuje go z ostrzeżeniem, że dane transakcji lub metadane adresów mogą być niekompletne lub nieprawidłowe.

Zanim plik zostanie uznany za uszkodzony, należy zanotować dokładny komunikat błędu i wersję Bitcoin Core oraz w pierwszej kolejności sprawdzić zgodność. Aktualna wersja odrzuca każdy portfel legacy z komunikatem, że jest to portfel typu legacy, który trzeba zmigrować, a starsza wersja może zgłosić, że portfel wymaga nowszej wersji Bitcoin Core. Żaden z tych komunikatów nie oznacza, że plik jest uszkodzony.

Jeśli podejrzenie uszkodzenia się utrzymuje, możliwość naprawy należy ocenić na osobnej kopii. Dawna opcja startowa Bitcoin Core -salvagewallet została usunięta w wersji 0.21 i zastąpiona poleceniem salvage narzędzia bitcoin-wallet, które próbuje odzyskać klucze prywatne z uszkodzonego portfela i jest oznaczone jako eksperymentalne. To polecenie jest dostępne tylko w wersjach sprzed 30.0. Zmienia ono nazwę uszkodzonego pliku, zachowując go jako kopię .bak, i zapisuje rekordy kluczy prywatnych, które nadal da się odczytać, do nowego pliku portfela, dlatego należy je uruchamiać wyłącznie na kopii.

Jeśli salvage zawiedzie, rekordy kluczy mogą być nadal nienaruszone, mimo że struktura bazy danych jest uszkodzona. Wyodrębnienie kluczy prywatnych bezpośrednio z surowych danych, z pominięciem warstwy bazy danych, wymaga specjalistycznych narzędzi i doświadczenia z tym formatem pliku. Nie należy wielokrotnie zmieniać wersji programu ani naprawiać jedynego oryginału. Nasza strona o uszkodzonych plikach portfela wyjaśnia, jak odróżnić uszkodzenie pliku od zawodzącego dysku.

Wyodrębnianie kluczy prywatnych bez pełnego węzła

Jeśli nie chcą Państwo pobierać całego blockchaina, można wyeksportować klucze prywatne i przenieść monety za pomocą lżejszego portfela, który sprawdza salda przez własne serwery.

• Portfel legacy w wersji sprzed 30.0: polecenie konsoli dumpwallet zapisuje wszystkie klucze portfela w czytelnej postaci do pliku tekstowego. Bitcoin Core 30.0 je usunął, podobnie jak dumpprivkey.
• Portfel deskryptorowy lub zmigrowany: listdescriptors true pokazuje prywatne deskryptory portfela zamiast prostej listy kluczy, więc może z nich skorzystać tylko oprogramowanie portfela, które importuje deskryptory.

Electrum potrafi wykorzystać wyeksportowane klucze prywatne na dwa sposoby. Może przenieść z nich środki metodą sweep (Portfel > Klucze prywatne > Opróżnij, w angielskiej wersji interfejsu Wallet > Private keys > Sweep), co wysyła monety na adres w utworzonym przez Państwa portfelu Electrum, albo zaimportować je do nowego portfela bez frazy odzyskiwania, którego kopię zapasową trzeba wykonać osobno, bo nie da się go przywrócić z frazy. Sweep do nowego, własnego portfela to prostsze rozwiązanie.

Plik eksportu zawiera wszystkie klucze jawnym tekstem, a kto go przeczyta, może przejąć monety. Nie należy przechowywać go w e-mailu ani w chmurze, a po przeniesieniu monet trzeba go usunąć.

Jeśli portfel jest zaszyfrowany, przed jakimkolwiek eksportem potrzebne jest hasło. Nie ma tu drogi na skróty: szyfrowanie obejmuje dokładnie klucze prywatne i żadne polecenie eksportu nie zadziała, dopóki nie zostaną odszyfrowane.

Pomoc przy pliku wallet.dat, którego nie da się otworzyć

Jeśli plik jest zaszyfrowany zapomnianym hasłem, został usunięty, jest uszkodzony albo po prostu nie chce się otworzyć, Crypto Recovers może go ocenić. Od 2019 roku odzyskaliśmy dostęp do ponad 200 portfeli, pierwsza ocena jest bezpłatna, a zasada brzmi: bez odzyskania, bez opłaty. Szczegóły opisuje strona naszej usługi odzyskiwania portfeli Bitcoin Core.

Jeśli zlecą Państwo ocenę pliku firmie Crypto Recovers, nigdy nie przejmujemy bitcoinów z portfela ani nie potrącamy z nich wynagrodzenia. Po przywróceniu dostępu to Państwo otwierają portfel, przenoszą bitcoiny do nowego, samodzielnie utworzonego portfela i osobno płacą uzgodnione wynagrodzenie, zgodnie z umową.

Oficjalna dokumentacja

• Bitcoin Core: zarządzanie portfelami (kopia zapasowa, przywracanie, migracja)
• Bitcoin Core 30.0: zgodność portfeli
• Bitcoin Core: ostrzeżenie dotyczące migracji portfeli
• Bitcoin Core: backupwallet
• Bitcoin Core: rescanblockchain
• Bitcoin Core: newkeypool
• Bitcoin Core: sprawdzanie wczytanego portfela za pomocą getwalletinfo
• Bitcoin Core: katalogi portfeli i loadwallet

Często zadawane pytania o odzyskiwanie pliku wallet.dat z Bitcoin Core

Czy plik wallet.dat można otworzyć bez Bitcoin Core?

Częściowo. Własne narzędzie Bitcoin Core, bitcoin-wallet, działa offline: odczytuje pliki portfeli bez uruchamiania węzła i pobierania blockchaina. Starsze narzędzia open source, takie jak pywallet, potrafią odczytać pliki Berkeley DB portfeli legacy i wyeksportować z nich klucze, ale w wymaganiach pywallet nadal figuruje Python 2, więc potrzebna jest swoboda w pracy z wierszem poleceń i stare środowisko offline. W przypadku zaszyfrowanego portfela hasło jest potrzebne niezależnie od użytego narzędzia. Nigdy nie należy przesyłać pliku na stronę internetową, która oferuje jego otwarcie.

Mam plik wallet.dat z 2010 roku. Czy zadziała w najnowszej wersji Bitcoin Core?

Nie bezpośrednio. Portfel z 2010 roku to portfel legacy w formacie Berkeley DB, a Bitcoin Core 30.0 i nowsze już takich nie wczytują. Aktualna wersja może go jednak zmigrować: na kopii, w wersji 31.0 lub nowszej, proszę użyć Plik > Migruj Portfel > Przywróć i migruj plik portfela… (w wersji angielskiej: File > Migrate Wallet > Restore and Migrate Wallet File…). Szyfrowanie portfeli pojawiło się dopiero w wersji 0.4.0 we wrześniu 2011 roku, więc portfel z 2010 roku jest zaszyfrowany tylko wtedy, gdy później ustawiono w nim hasło w nowszej wersji. W takim przypadku migracja poprosi o to hasło. Wersje sprzed 30.0 nadal potrafią wczytać plik bez migracji.

Jak sprawdzić, czy plik wallet.dat jest zaszyfrowany?

Wystarczy wczytać go w Bitcoin Core i spróbować wysłać niewielką kwotę lub wyeksportować klucz prywatny: jeśli Bitcoin Core poprosi o hasło do portfela, portfel jest zaszyfrowany. Można to też sprawdzić bez takiej próby. W przypadku zaszyfrowanego portfela menu Preferencje (Settings) pokazuje pozycję Zaszyfruj portfel… (Encrypt Wallet…) jako zaznaczoną i wyszarzoną, a Zmień hasło… (Change Passphrase…) jako dostępną; na pasku stanu pojawia się też ikona kłódki. W konsoli wynik getwalletinfo zawiera pole unlocked_until tylko w przypadku zaszyfrowanych portfeli. Przy pliku legacy w aktualnej wersji migracja prosi o hasło, zanim przekształci zaszyfrowany portfel.

Ktoś sprzedaje plik wallet.dat z bitcoinami w środku. Czy warto go kupić?

Nie. To dobrze znane oszustwo. Albo kopia kluczy zostaje po stronie sprzedającej i portfel zostaje opróżniony zaraz po zapłacie, albo reklamowane saldo nigdy nie było kontrolowane przez ten plik. Saldo w eksploratorze bloków dowodzi jedynie, że na adresie są monety, a nie że sprzedawany plik zawiera klucze do tego adresu. Prawdziwych portfeli ze środkami się nie sprzedaje, bo z zachowaną kopią kluczy można wydać monety, zanim zrobi to strona kupująca. Crypto Recovers nie zajmuje się kupionymi plikami portfeli; nasz artykuł o oszustwach z portfelami na sprzedaż wyjaśnia ten mechanizm.

Co zrobić ze starym plikiem wallet.dat bez hasła?

Nie należy zaczynać od zgadywania hasła na oryginale. Proszę wykonać dwie kopie, sprawdzić, czy na adresach portfela są jakiekolwiek środki, i zapisać wszystko, co wiadomo o haśle: słowa, daty, wzorce i klawiaturę używaną w tamtym czasie. Jeśli portfel zawiera środki, opisane wyżej poradniki o haśle wyjaśniają, jak przebiega wyszukiwanie, a bezpłatna ocena pokaże, czy wyszukiwanie jest realistyczne, zanim zobowiążą się Państwo do czegokolwiek.