Jak odzyskać portfel Mycelium: 12 słów, kopia PDF lub stary telefon

Ten poradnik pokazuje krok po kroku, jak odzyskać portfel Mycelium, z oryginalnym telefonem lub bez niego.

Aplikacja zniknęła, telefon przestał działać albo PIN po prostu wyleciał z pamięci, a gdzieś za tym wszystkim są Państwa bitcoiny. To, czy uda się odzyskać dostęp, zależy od jednego: od tego, co jeszcze zostało. Przed ponowną instalacją czegokolwiek i przed zgadywaniem warto poświęcić dwie minuty na zrozumienie, jak Mycelium faktycznie przechowuje monety, bo błędny pierwszy krok może zamknąć niektóre drogi.

Bitcoiny nigdy nie były w aplikacji

Mycelium to mobilny portfel Bitcoin i jeden z najstarszych, które wciąż cieszą się popularnością. Aplikacja nigdy nie przechowywała monet. Bitcoiny są zapisane w blockchainie i nadal tam pozostają, nietknięte, bez względu na to, co stało się z telefonem. Aplikacja przechowywała klucze prywatne, czyli drogę dostępu do nich.

Dlatego utrata telefonu, usunięcie aplikacji czy zapomnienie PIN-u same w sobie niczego nie niszczą. Liczy się kopia zapasowa, a Mycelium stosowało dwa bardzo różne jej rodzaje:

• 12-wyrazowa fraza odzyskiwania. Stosuje się ją standardowo dla każdego konta HD, czyli zwykłego typu konta, który Mycelium tworzy od lat. Fraza jest zgodna z BIP-39, powszechnie stosowanym standardem, dlatego działa też w innych portfelach.
• Kopia zapasowa PDF. Konta Single Address (w polskiej wersji aplikacji: „Konto z pojedynczym adresem”) mają jeden stały adres Bitcoin z własnym, niezależnym kluczem prywatnym. Starsze wersje Mycelium pozwalały je tworzyć, a obecna aplikacja nadal pozwala dodać takie konto przez import klucza prywatnego. Zabezpiecza je zaszyfrowana kopia zapasowa PDF z Mycelium: plik PDF do wydruku z zaszyfrowanym kluczem w postaci kodu QR, odblokowywany 15-znakowym hasłem, które aplikacja wyświetliła tylko raz. Instrukcja zalecała wpisanie tego hasła w niebieskie pola na wydruku.

To rozróżnienie ma znaczenie i przesądza o wszystkim, co opisano poniżej. Konto Single Address nie jest częścią 12 słów. Po przywróceniu frazy wracają konta HD i nic więcej.

Przed pierwszą próbą

Jeśli aplikacja nadal otwiera się na jakimkolwiek urządzeniu, proszę od razu wykonać kopię zapasową przez odpowiednie menu w aplikacji i zapisać słowa na papierze. Należy to zrobić przed aktualizacją, ponowną instalacją czy jakimikolwiek eksperymentami. Trzeba też sprawdzić wszystkie typy kont: konta Single Address i osobno zaimportowane klucze prywatne wymagają własnej kopii zapasowej. Tę kopię należy zweryfikować przed usunięciem jakichkolwiek danych aplikacji; 12 słów przywraca tylko konta HD wyprowadzone z tej frazy.

Jeśli aplikacja się nie otwiera, proszę zapisać wszystko, co jeszcze wiadomo: gdzie fraza mogła zostać zapisana, które słowa pozostały w pamięci, czy kiedykolwiek istniał plik PDF i mniej więcej kiedy powstał portfel. Stare odręczne notatki, sejfy, segregatory, menedżery haseł i kopie zapasowe poprzednich telefonów to typowe kryjówki. Zdarza się, że kopie odnajdują się w szufladach, do których od lat nikt nie zaglądał.

Dwie zasady bezpieczeństwa na czas poszukiwań. Mycelium należy pobierać wyłącznie z oficjalnych sklepów z aplikacjami lub z wallet.mycelium.com. Fałszywe aplikacje portfeli istnieją właśnie po to, by łapać ludzi w trakcie odzyskiwania dostępu. Nigdy też nie wolno wpisywać frazy odzyskiwania na żadnej stronie internetowej, w narzędziu „sprawdzającym” ani w formularzu. Żadna rzetelna usługa nie prosi o nią przez internet.

Fraza 12-wyrazowa jest dostępna: przywracanie krok po kroku

Gdy fraza jest pod ręką, reszta to już rutyna. Przywracanie trwa około pięciu minut:

• Zainstalować aplikację Mycelium na (nowym) telefonie z oficjalnego sklepu.
• Otworzyć ją i wybrać „Restore Backup” zamiast „Create New”.
• Wybrać długość frazy i wpisać 12 słów w oryginalnej kolejności. Mycelium akceptuje też frazy 18- i 24-wyrazowe, jeśli fraza pochodzi z innego portfela. Pole „Posiadam hasło passphrase” należy zostawić niezaznaczone, chyba że wiadomo na pewno, że passphrase została ustawiona: zwykła kopia zapasowa Mycelium nigdy nie zawiera passphrase, a passphrase to nie PIN.
• Ustawić nowy PIN, gdy aplikacja o to poprosi.
• Pozwolić aplikacji się zsynchronizować. Konta, adresy i saldo wczytają się z blockchainu.

Jeśli słowo nie uzupełnia się automatycznie podczas wpisywania, notatka została prawdopodobnie źle odczytana: każde prawidłowe słowo pochodzi ze stałej listy słów BIP-39, która liczy 2048 pozycji, więc „buiId” z wielką literą i po prostu na niej nie występuje. Zanim fraza zostanie uznana za błędną, warto jeszcze raz przyjrzeć się pismu.

Jedno ostrzeżenie, powtórzone celowo: te słowa wolno wpisywać tylko w aplikacji Mycelium, nigdy w przeglądarce.

Stara kopia zapasowa PDF jest dostępna

Wtedy monety znajdują się na koncie Single Address i ścieżka przez frazę nie ma zastosowania. Proszę otworzyć Mycelium, przejść do funkcji cold storage, zeskanować zaszyfrowany kod QR z pliku PDF i wpisać 15-znakowe hasło razem z jego znakiem kontrolnym, tak jak zapisano je w niebieskich polach. Aplikacja odszyfrowuje klucz prywatny i pokazuje saldo, a stamtąd można wydać lub przenieść monety.

Ta ścieżka może zawieść na dwa sposoby: wydrukowany kod QR wyblakł lub został uszkodzony albo brakuje kilku znaków 15-znakowego hasła lub są one nieczytelne. W obu przypadkach to problemy z ograniczoną liczbą możliwości, a nie ślepe uliczki (im mniej brakuje znaków, tym mniejsze poszukiwania), i oba to sprawy, których często może się podjąć profesjonalny serwis odzyskiwania.

Zapomniany PIN

Bitcoiny nie zniknęły. PIN blokuje tylko aplikację na tym jednym telefonie; nie chroni niczego w blockchainie.

Mając 12 słów, można przywrócić konta HD na innym zaufanym telefonie i ustawić nowy PIN, zachowując przy tym pierwotną aplikację. Ponowną instalację na pierwotnym telefonie należy przeprowadzić dopiero po zweryfikowaniu kopii zapasowych wszystkich kont, w tym ewentualnych kont Single Address i osobno zaimportowanych kluczy. Mycelium ma też wbudowany reset PIN-u, ale celowo każe czekać około siedmiu dni, zanim PIN zostanie usunięty, co chroni przed złodziejem trzymającym telefon w ręku. Reset jest dostępny tylko wtedy, gdy PIN ustawiono jako możliwy do zresetowania, co jest ustawieniem domyślnym; w przeciwnym razie aplikacja informuje, że jedyną opcją jest przywrócenie z kopii zapasowej.

Jeśli słów NIE ma, trzeba się zatrzymać. Nie należy odinstalowywać aplikacji, czyścić jej danych ani resetować telefonu. Ta działająca aplikacja jest obecnie jedyną kopią kluczy. W razie potrzeby można skorzystać z resetu z okresem oczekiwania, a kopię zapasową zrobić od razu po odzyskaniu dostępu.

Przywrócenie się udało, ale saldo pokazuje zero

Zwykle monety nie przepadły. Warto po kolei sprawdzić te przyczyny:

Monety były na koncie Single Address. Fraza odzyskiwania odtwarza tylko konta HD. Jeśli bitcoiny znajdowały się na kluczu konta z pojedynczym adresem, nie pojawią się po przywróceniu frazy: dla tego klucza potrzebna jest kopia PDF lub oryginalne urządzenie. Zanim padną jakiekolwiek wnioski, warto przejrzeć stare dokumenty w poszukiwaniu pliku PDF.

Fraza jest prawidłowa, ale nie ta właściwa. Frazy BIP-39 zawierają sumę kontrolną: ostatnie słowo jest częściowo wyznaczane przez pozostałe, więc większość literówek zostaje od razu odrzucona. Jeśli jednak przez lata zapisano więcej niż jedną frazę, na przykład z portfela testowego albo z porzuconej konfiguracji, można przywrócić całkowicie prawidłową frazę portfela, na którym nigdy nie było środków. Pusty portfel po bezbłędnym przywróceniu może oznaczać, że gdzieś istnieje inna fraza.

Passphrase została dodana przez pomyłkę. Wbudowana pomoc Mycelium dotycząca brakujących monet ostrzega przed przywracaniem portfela z PIN-em wpisanym jako passphrase: błędna passphrase nie wywołuje błędu, tylko otwiera inny, pusty portfel. Należy przywrócić portfel ponownie, używając wyłącznie słów.

Monety są na drugim koncie. Jeśli stary portfel miał więcej kont niż tylko „Account 1”, przywracanie nie odtworzy samo dodatkowych kont. Według pomocy Mycelium należy przejść do zakładki „Accounts” i utworzyć nowe konto, aby aplikacja ponownie je wykryła.

Adresy wykraczają poza gap limit. Mycelium sprawdza tylko 20 adresów naprzód. Jeśli monety wpłynęły za pośrednictwem zewnętrznych narzędzi, opcja „Zwiększ limit luki” jednorazowo sprawdza 200 adresów na wszystkich aktywnych kontach.

Aplikacja się nie zsynchronizowała. Bez połączenia z serwerem Mycelium może nawet pokazywać 0 BTC. Warto dać jej czas przy stabilnym połączeniu. Jeśli znany jest jeden ze starych adresów odbiorczych, można sprawdzić go na mempool.space: strona pokaże, niezależnie od jakiejkolwiek aplikacji, czy monety wciąż tam są. Ten sam problem w innych portfelach opisuje nasza strona o zerowym saldzie po przywróceniu.

Fraza jest niekompletna lub odrzucana

Tutaj kończą się domowe metody, a zaczyna systematyczna praca. To matematyka sprawia, że częściowe odzyskanie jest realne: każde brakujące słowo ma dokładnie 2048 kandydatów z listy BIP-39. Jedno brakujące słowo to 2048 możliwości, które komputer sprawdza w kilka sekund. Cztery brakujące słowa to teoretycznie około 17,6 biliona kombinacji, ale suma kontrolna unieważnia większość z nich, zanim zacznie się właściwe testowanie, a znajomość pozycji brakujących słów jeszcze bardziej zawęża przestrzeń poszukiwań.

Podejmujemy się spraw Mycelium z nieprawidłową frazą (błędne słowo, błędna kolejność, błąd sumy kontrolnej) lub z niekompletną frazą, w której brakuje do czterech słów, bo w takim zakresie pracujemy. Poszukiwania prowadzimy systematycznie na sprzęcie GPU, na maszynach, które nigdy nie są podłączone do internetu, i nigdy przed podpisaniem umowy. Proste przypadki udaje się rozwiązać w kilka dni; trudne mogą zająć tygodnie. Nie możemy natomiast obiecać wyniku: wykonalność zależy wyłącznie od tego, ile zachowało się z frazy i co jeszcze pozostało w pamięci.

Nasz poradnik o odzyskiwaniu brakującego słowa frazy seed wyjaśnia tę metodę dokładniej. Tę samą sytuację w innych typach portfeli opisuje szerszy poradnik o odzyskiwaniu portfela Bitcoin.

Gdy odzyskanie nie jest możliwe

Uczciwość kosztuje mniej niż fałszywa nadzieja, więc powiedzmy to wprost. Całkowicie utraconej 12-wyrazowej frazy — bez pisemnej kopii, bez pliku PDF, bez urządzenia z wciąż zainstalowaną aplikacją — nie odzyska nikt. Fraza koduje 128-bitową liczbę: bez żadnych ograniczeń to 2^128 możliwości, daleko poza tym, co wszystkie komputery na Ziemi razem wzięte mogłyby przeszukać w rozsądnym czasie. Usługa, która twierdzi inaczej, opisuje coś niewykonalnego.

Martwy telefon to „może”, a nie „tak”. Jeśli dane aplikacji wciąż są w pamięci telefonu, odczytanie ich bywa możliwe na starszych urządzeniach, ale nowoczesny Android szyfruje wszystko i bez odblokowania telefonu te drzwi zwykle pozostają zamknięte. Wolimy powiedzieć to przed wydaniem pieniędzy niż po.

A ponieważ desperacja przyciąga drapieżników: transakcje w blockchainie są nieodwracalne, a my nie przyjmujemy spraw dotyczących skradzionych kryptowalut ani oszustw. Nasza praca polega na odtwarzaniu dostępu dla osób, które nadal są właścicielami swoich monet.

PIN, hasło czy fraza odzyskiwania: który sekret jest potrzebny?

Wiele osób trafia tu, szukając swojego „hasła do Mycelium”, ale Mycelium nie ma hasła do konta. Istnieją trzy osobne sekrety i tylko jeden z nich odbudowuje portfel. PIN otwiera aplikację na jednym konkretnym telefonie i można go zastąpić nowym. 15-znakowe hasło otwiera kopię PDF konta Single Address. 12-wyrazowa fraza odbudowuje wszystkie konta HD na dowolnym urządzeniu. To ona liczy się najbardziej i tylko ona nigdy nie może trafić do internetu. Opcjonalna passphrase na ekranie przywracania nie jest czwartym brakującym sekretem: zwykła kopia zapasowa Mycelium jej nie ma.

Zapobieganie powtórce

Po odzyskaniu dostępu warto przenieść te monety do nowego portfela ze świeżo wygenerowaną frazą, zamiast nadal polegać na kopii zapasowej, która już raz zawiodła. Potem należy dwukrotnie zapisać nową frazę na papierze i przechowywać kopie w dwóch osobnych miejscach offline. Nie na zrzucie ekranu, nie w notatkach w chmurze, nie w wersji roboczej e-maila: wszystko, co synchronizuje się online, może odczytać każdy, kto dostanie się do tego konta. Papier blaknie i płonie; przy większych kwotach metalowa płytka na kopię zapasową przetrwa to, czego papier nie przetrwa.

Jeśli Państwa sytuacja obejmuje niekompletną frazę, uszkodzoną kopię PDF lub słowa budzące wątpliwości, proszę zacząć od bezpłatnej oceny: uczciwej odpowiedzi na pytanie, czy dalsze działania mają sens, zanim dojdzie do jakiegokolwiek zobowiązania. Można też skontaktować się z nami i opisać, co Państwo mają, bez przesyłania samych słów. Bez odzyskania, bez opłaty, a Państwa monety nigdy nie przechodzą przez nasze ręce. Jeśli poszukiwania się powiodą, uzgodnione wynagrodzenie jest osobną płatnością, którą uiszczają Państwo zgodnie z umową; z portfela nic nie jest pobierane.

FAQ: odzyskiwanie portfela Mycelium

Dlaczego mój przywrócony portfel Mycelium pokazuje zerowe saldo Bitcoin?

Zerowe saldo zwykle oznacza, że przywrócona została inna fraza odzyskiwania albo że bitcoiny były przechowywane na koncie Single Address, które wymaga swojej kopii PDF zamiast frazy odzyskiwania. Warto sprawdzić jeden ze starych adresów portfela w eksploratorze blockchainu Bitcoin, aby potwierdzić, że środki nadal tam są.

Czy mogę przywrócić frazę odzyskiwania Mycelium w innym portfelu?

Tak. Mycelium używa standardu frazy odzyskiwania BIP-39, więc frazę można przywrócić w wielu kompatybilnych portfelach. Jeśli po przywróceniu saldo się nie pojawi, należy upewnić się, że wybrano właściwą ścieżkę derywacji.

Czy mogę odzyskać portfel Mycelium bez frazy odzyskiwania?

Odzyskanie może być nadal możliwe, jeśli istnieje kopia PDF konta Single Address, jest dostęp do urządzenia z zainstalowanym portfelem albo brakuje tylko kilku słów frazy odzyskiwania. Bez żadnych informacji z kopii zapasowej odzyskanie portfela zwykle nie jest możliwe.

Czy mogę odzyskać hasło do portfela Mycelium?

Mycelium nie ma hasła do konta, które można by odzyskać. Utracić można PIN aplikacji, który blokuje ją tylko na jednym telefonie i który, jeśli ustawiono go jako możliwy do zresetowania, można zresetować po odczekaniu około siedmiu dni; 15-znakowe hasło zaszyfrowanej kopii zapasowej PDF; oraz 12-wyrazową frazę, która przywraca konta HD bez żadnego hasła. Jeśli brakuje kilku znaków hasła do PDF lub są one nieczytelne, czasem możliwe jest przeszukanie brakujących znaków.